ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?

ਸਾਡੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕੱਚ ਦੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: > 1,000,000 ਸਾਲ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਿਨ ਫੋਇਲ (> 1,000 ਸਾਲ) ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀ ਡੋਰੀ (> 600 ਸਾਲ) ਹਨ।

ਸਾਡੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਗੱਤੇ ਦਾ ਡੱਬਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਗਲਦਾ ਹੈ: > 2 ਹਫ਼ਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਥੈਲਾ (> 1 ਮਹੀਨਾ) ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਟੀ-ਸ਼ਰਟ (> 1 ਮਹੀਨਾ) ਹਨ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, > 450 ਸਾਲ। ਹੋਰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਾਂਗ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ: ਇਹ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਢੱਕਣ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਟਿਕਦਾ ਹੈ: > 500 ਸਾਲ।

> 100 ਸਾਲ। European Commission, Speech Repository ਇੱਕ ਅੰਤਰਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਕ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੈਰਦਾ ਹੋਇਆ ਥੈਲਾ ਜੈਲੀਫ਼ਿਸ਼ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਏ ਇਸਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

> 600 ਸਾਲ—ਸਾਡੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ। ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਡੋਰੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ (3 ਵਿੱਚੋਂ 3) ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

> 10 ਸਾਲ (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online))। ਫਿਲਟਰ ਰੂਈ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪਲਾਸਟਿਕ—ਸੈਲੂਲੋਜ਼ ਐਸੀਟੇਟ—ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣ ਛੱਡਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ (3 ਵਿੱਚੋਂ 3) ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

> 200 ਸਾਲ (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program)। ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਹਿਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਾਟੇ ਹੋਏ ਡੱਬੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਕਿਨਾਰੇ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਜਾਂ ਫਸਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

> 1,000,000 ਸਾਲ (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online))। ਕੱਚ ਖਣਿਜਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਲਗਭਗ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਗਲਦਾ ਅਤੇ ਟੁੱਟਿਆ ਕੱਚ ਨੁਕੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

> 50 ਸਾਲ (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program)। ਫੋਮ ਛੋਟੇ ਚਿੱਟੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਭੋਜਨ ਸਮਝ ਕੇ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਫੋਮ ਦਾ ਡੱਬਾ > 50 ਸਾਲ ਅਤੇ ਫੋਮ ਦੀ ਤੈਰਣ ਵਾਲੀ ਗੇਂਦ > 80 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

> 450 ਸਾਲ, Ville d'Osny (French municipal government) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਮਾਸਕ ਪੌਲੀਪ੍ਰੋਪਾਈਲੀਨ ਨਾਮਕ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਡੋਰੀਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

> 450 ਸਾਲ (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program)। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਡਾਇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸੋਖਣ ਵਾਲਾ ਜੈਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਟਿਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।

> 200 ਸਾਲ (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online))। ਸਟਰਾਅ ਇੰਨੀ ਹਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਇਸਨੂੰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

NOAA Marine Debris Program blog (US National Oceanic and Atmospheric Administration) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਬਾਰੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਟਿਕ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮਨਘੜਤ ਗਿਣਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ “ਕਈ ਸਾਲ” ਲਿਖਦੇ ਹਾਂ। ਜਾਨਵਰ ਗੁਬਾਰੇ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਸਮਝ ਕੇ ਨਿਗਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਿਬਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਾਗਜ਼ ਜਲਦੀ ਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਅਖ਼ਬਾਰ (> 6 ਹਫ਼ਤੇ), ਗੱਤੇ ਦਾ ਡੱਬਾ (> 2 ਹਫ਼ਤੇ), ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਥੈਲਾ (> 1 ਮਹੀਨਾ)। ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਿਆਹੀ, ਗੂੰਦ ਅਤੇ ਮੋਮ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੁਦਰਤੀ ਰੇਸ਼ੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜਲਦੀ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਟੀ-ਸ਼ਰਟ (> 1 ਮਹੀਨਾ), ਊਨੀ ਜੁਰਾਬ (> 1 ਸਾਲ), ਊਨੀ ਦਸਤਾਨਾ (> 1 ਸਾਲ)। ਪੌਲੀਏਸਟਰ ਜਾਂ ਨਾਇਲੋਨ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਧੁਲਾਈ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਰੇਸ਼ੇ ਛੱਡਦੇ ਹਨ।

ਸਾਡੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ 31 ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਟਿਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 2 1,000 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ।

ਸਾਡੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ: ਦੁੱਧ ਦਾ ਡੱਬਾ, ਅਖ਼ਬਾਰ, ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਟੀ-ਸ਼ਰਟ, ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਥੈਲਾ, ਗੱਤੇ ਦਾ ਡੱਬਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਵਸਤੂਆਂ ਤੈਰਦਿਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਹੀ ਤੇ ਪਰਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ “ਤੋਂ ਵੱਧ”। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਰੋਤ ਇੱਕ ਅੰਤਰਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ “>” ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਕ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਸਰੋਤ ਦੇ ਕਹਿਣ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਹਰ ਵਸਤੂ ਦੇ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਅੰਤਰਾਲ, ਸਰੋਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਲਿੰਕ ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਹਾਂ। ਗਲਣ ਲਈ ਧੁੱਪ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ। ਡੂੰਘਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨੇਰਾ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਡੁੱਬਿਆ ਕੂੜਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੇਂ ਆਮ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਹਨ।

ਲਗਭਗ, ਪਰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ, ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗਲਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੂੜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗਲਣ ਧੁੱਪ, ਤਾਪਮਾਨ, ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਾਲੇ ਤੱਟ ਨਾਲੋਂ ਠੰਢੇ, ਹਨੇਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਕ ਸਿੱਖਿਆਤਮਕ ਚਾਰਟਾਂ ਤੋਂ ਹਨ, ਸਹੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਮਾਪਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਸਰੋਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਕ “>” ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਲੱਗੇ।

ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਥੈਲਾ: ਇਹ > 100 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਇਸਦਾ ਅੰਕ 8/10 ਹੈ। ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਥੈਲਾ > 1 ਮਹੀਨਾ ਵਿੱਚ ਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅੰਕ 1/10 ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਥੈਲੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਧ ਸਰੋਤ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥੈਲਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤੋ।

ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਬੋਤਲ > 450 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਅੰਕ 8/10)। ਡੱਬਾ > 200 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਅੰਕ 6/10)। ਕੱਚ ਦੀ ਬੋਤਲ > 1,000,000 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ (ਅੰਕ 5/10)। ਦੁਬਾਰਾ ਭਰਨ ਯੋਗ ਬੋਤਲ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ।

ਹਾਂ। ਫੋਮ ਦਾ ਕੱਪ > 50 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਅੰਕ 7/10) ਅਤੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੁੱਧ ਦਾ ਡੱਬਾ > 3 ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਅੰਕ 1/10)।

ਸਮੁੰਦਰ ਲਈ, ਹਾਂ। ਰੰਗ ਕੀਤੀ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਸਟਿਕ > 13 ਸਾਲ ਤੱਕ ਅਤੇ ਪੈਂਸਿਲ > 13 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਕਾਂਟਾ > 200 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੱਕੜ ’ਤੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਗੂੰਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ।

ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਕ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕੱਚ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊਪਣ ਲਈ 4 ਵਿੱਚੋਂ 4 ਅੰਕ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਣ ਲਈ 3 ਵਿੱਚੋਂ 0 ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ 3 ਵਿੱਚੋਂ 1 ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਬੋਤਲ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊਪਣ ਲਈ 4, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਣ ਲਈ 2 ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ 2 ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਹਾਂ। ਰਬੜ ਦਾ ਬੂਟ > 50 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਬੜ ਘਿਸ ਕੇ ਛੋਟੇ ਕਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਰਸਾਇਣ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 3 ਵਿੱਚੋਂ 2 ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਤਰਾ ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀ ਡੋਰੀ, ਮੂੰਹ ਦਾ ਮਾਸਕ, ਗੁਬਾਰਾ। ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਡੋਰੀ ਅਤੇ ਗੁਬਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਬਨਾਂ ਪੰਖਾਂ, ਫਲਿੱਪਰਾਂ ਅਤੇ ਚੁੰਝਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੱਛੂਏ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਥੈਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੈਲੀਫ਼ਿਸ਼ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

NOAA ਦਾ Marine Debris Program ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੈਰਦਾ ਹੋਇਆ ਥੈਲਾ ਜੈਲੀਫ਼ਿਸ਼ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਆਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਕੱਛੂਆ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ: ਇਹ ਆਂਤਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਪੇਟ ਭਰਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪੱਖਾਂ, ਤੈਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਗਾਂ, ਪਰਾਂ ਅਤੇ ਚੁੰਝਾਂ ਦੁਆਲੇ ਲਪਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਤੈਰਨ ਜਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਕੱਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਡੋਰੀ > 600 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਡੋਰੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਾਂ। NOAA Marine Debris Program blog (US National Oceanic and Atmospheric Administration) ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਵਰ ਗੁਬਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੱਟ, ਭੁੱਖਮਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਬਾਰੇ ਦੇ ਰਿਬਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਡੋਰੀਆਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੀ ਲਪੇਟੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਗੁਬਾਰਾ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਅਕਸਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲਾ ਮਾਸਕ ਪੌਲੀਪ੍ਰੋਪਾਈਲੀਨ ਨਾਮਕ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ > 450 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਲਚਕੀਲੀਆਂ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਡੋਰੀਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਸਕ ਸੁੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੋਰੀਆਂ ਕੱਟੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਪਾਓ।

ਪੌਲੀਸਟਾਇਰੀਨ ਫੋਮ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਨਵਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਲਾਸਟਿਕਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਫੋਮ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਣ ਲਈ 3 ਵਿੱਚੋਂ 2 ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਸਾਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਸਿਗਰਟ ਦਾ ਟੋਟਾ ਹੀ ਇਕੱਲੀ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਫਿਲਟਰ ਨਿਕੋਟੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ 12 ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ 3 ਵਿੱਚੋਂ 2 ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਲਾਸਟਿਕ, ਫੋਮ ਅਤੇ ਰਬੜ ਹਨ।

ਹਾਂ। ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸਿਫ਼ਿਕ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ 159 ਰੀਫ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੂੰਗੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਤਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਲਗਭਗ 4% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 89% ਹੋ ਗਈ (Lamb et al., Science, 2018)। ਪਲਾਸਟਿਕ ਮੂੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਹੈ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਟਾਣੂ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਮਕ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਜੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਏ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੰਛੀ, ਸੀਲ, ਵ੍ਹੇਲ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ। ਇਹ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸਮਝ ਕੇ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਡੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਹਨ: ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀ ਡੋਰੀ, ਮੂੰਹ ਦਾ ਮਾਸਕ, ਗੁਬਾਰਾ।

ਹਾਂ। ਫਿਲਟਰ ਪਲਾਸਟਿਕ (ਸੈਲੂਲੋਜ਼ ਐਸੀਟੇਟ) ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਕੋਟੀਨ, ਆਰਸੇਨਿਕ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਰਿਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਪੀਤੀ ਹੋਈ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਟੁੰਠ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਤਰਲ ਨੇ 96 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀਆਂ ਪਰਖੀ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ (Slaughter et al., Tobacco Control, 2011)।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਚੀਜ਼ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ (0 ਤੋਂ 4), ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੈ (0 ਤੋਂ 3) ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ (0 ਤੋਂ 3)—ਕੁੱਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 10। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਲਈ ਗੇਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਚਕਾਂਕ ਨਹੀਂ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। NOAA ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸ਼ਾਇਦ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਦਾ ਨਹੀਂ।

NOAA ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਮੱਛੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਪਿਆ ਕੂੜਾ, ਭਰੇ ਹੋਏ ਡੱਬੇ ਅਤੇ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ, ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਜਾਲ, ਡੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤੈਰਣ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ 2015 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਜੈਵ-ਖਪਤਯੋਗ ਪਲਾਸਟਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੰਪੋਸਟਿੰਗ ਦੀ 50°C ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।

ਇਹ ਕੂੜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਤੈਰਦਾ ਟਾਪੂ ਨਹੀਂ ਹੈ। NOAA ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ garbage patches ਉਹ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਮਲਬਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਰਹੀ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਜਿਸਨੂੰ ਉੱਪਰੋਂ ਜਾਲ ਨਾਲ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਕੱਢਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਅਸਲ ਹੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਆਹੀ ਅਤੇ ਮੋਮ ਦੀ ਪਰਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗਿੱਲਾ ਥੈਲਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲੋਂ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਸੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਰੰਗ, ਪੇਂਟ, ਗੂੰਦ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣਕ ਪਰਤਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਿਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਢਿੱਲਾ ਕੱਪੜਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੱਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਗਲਦਾ। US National Park Service ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੱਚ ਦੇ ਜਾਰ ਨੂੰ ਗਲਣ ਵਿੱਚ ਦਸ ਲੱਖ ਸਾਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟੁੱਟਿਆ ਕੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕੇ ਇਕ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਾ ਲਓ, ਆਪਣੀ ਬੋਤਲ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਥੈਲਾ ਰੱਖੋ, ਕੂੜਾ ਬੰਦ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਪਾਓ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਟਨ ਬਡ ਜਾਂ ਵਾਈਪ ਟਾਇਲਟ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵਗਾਓ, ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਡੋਰੀ ਘਰ ਲੈ ਜਾਓ ਅਤੇ ਤੱਟ ਜਾਂ ਦਰਿਆ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੂੜੇਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਓ, ਕਦੇ ਵੀ ਟਾਇਲਟ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੁੱਟੋ। ਫਲਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਈਪਸ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਸਕ ਦੀਆਂ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਡੋਰੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੱਟ ਦਿਓ।

ਇਸਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਜਾਓ, ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੋ ਅਤੇ ਕੂੜੇਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਓ। ਜਾਂ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਜਾਂ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਦੁਕਾਨ ’ਤੇ ਡੋਰੀ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਡੱਬਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਚੱਟਾਨਾਂ ਜਾਂ ਘਾਟਾਂ ’ਤੇ ਨਾ ਛੱਡੋ।

ਕਿਸੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਹਰ ਸਤੰਬਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ International Coastal Cleanup ਵਰਗੀ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰੋ। ਦਸਤਾਨੇ ਪਹਿਨੋ, ਸੂਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਸਤੂਆਂ ਆਯੋਜਕਾਂ ਲਈ ਛੱਡੋ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲੇ ਉਸਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੋ—ਇਹ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੀ ਹਰ ਵਸਤੂ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬੋਤਲ ਦਾ ਢੱਕਣ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ > 500 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕਰਕੇ: ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ-ਕਿਨਾਰੇ ਸੈਰ ਕਰਨਾ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਕਿ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤਣ ਯੋਗ ਬੋਤਲ, ਕੱਪ ਅਤੇ ਥੈਲਾ ਨਾਲ ਰੱਖੋ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਟਰਾਅ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਟਲਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਕਰੋ; ਘੱਟ ਪੈਕਿੰਗ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਚੁਣੋ; ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।

13 ਜਨਤਕ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ: US EPA Gulf of Mexico Program, NOAA, US National Park Service, European Commission, UK ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਸਰੋਤ ਦਾ ਨਾਮ, ਹਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲਿੰਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਂ। ਸਮੇਂ, ਸਮੱਗਰੀ, ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਅੰਕ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਾਲੀ ਪੂਰੀ ਸਾਰਣੀ code4ocean.com ’ਤੇ JSON ਅਤੇ CSV ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਹਰ ਕਤਾਰ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਲਿੰਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਅੰਕ ਵਰਤਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸਰੋਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿਓ।

ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਤਦ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਸਰੋਤ ਅਜਿਹਾ ਅੰਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਸੀਂ ਹਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲਿੰਕ ਦੇ ਸਕੀਏ। ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਸਰੋਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਸਤੂ ਇਸ ਗਾਈਡ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Save the Fish ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ Code4Ocean ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ। Save the Fish ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਪਜ਼ਲ ਗੇਮ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਗੇਮਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਅੰਕ ਉਸ ਜਨਤਕ ਸਰੋਤ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Save the Fish ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਬੁਲਬੁਲਾ-ਦੀਵਾਰਾਂ ਬਣਾਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕੋਰਲਾਂ ’ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹੋ। ਗੇਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਸਰੋਤ ਸਮੇਤ ਅਸਲੀ ਤੱਥ ਵੀ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਖਿਡਾਰੀ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਸਕਣ।