Hoe lang blijft afval in zee?

Op onze lijst blijft Glazen pot het langst: > 1.000.000 jaar. Daarna volgen Folie (> 1.000 jaar) en Vislijn (> 600 jaar).

Op onze lijst breekt Kartonnen doos het snelst af: > 2 weken. Daarna volgen Papieren zak (> 1 maand) en T-shirt van stof (> 1 maand). Ook deze items kunnen het zeeleven schaden zolang ze blijven liggen.

> 450 jaar, volgens Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program. Net als ander plastic verdwijnt het nooit echt: het valt uiteen in steeds kleinere microplastics. De dop blijft volgens onze lijst nog langer liggen: > 500 jaar.

> 100 jaar. European Commission, Speech Repository geeft een bereik; wij tonen het laagste getal. Een drijvende tas lijkt op een kwal, waardoor zeeschildpadden hem inslikken.

> 600 jaar, het langst van alle plastic voorwerpen op onze lijst. Verloren vislijn blijft jarenlang dieren vangen. Daarom krijgt dit voorwerp de hoogste score voor schade aan dieren (3 van 3) op onze schaal.

> 10 jaar (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online)). Het filter lijkt van katoen, maar is gemaakt van celluloseacetaat, een plastic, en lekt al die tijd giftige stoffen in het water. Daarom krijgt het de hoogste score voor giftigheid (3 van 3) op onze schaal.

> 200 jaar (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program). Aluminium lekt weinig giftige stoffen, maar gescheurde blikjes en openingen kunnen kleine dieren verwonden of erin opsluiten.

> 1.000.000 jaar (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online)). Glas is gemaakt van mineralen en vergiftigt het water niet, maar breekt bijna helemaal niet af. Gebroken glas is bovendien scherp.

> 50 jaar (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program). Schuim valt uiteen in kleine witte bolletjes die vogels en vissen voor voedsel aanzien. Een schuimdoos blijft > 50 jaar liggen en een schuimboei > 80 jaar.

> 450 jaar, volgens Ville d'Osny (French municipal government). Wegwerpmaskers zijn gemaakt van polypropyleen, een plastic. De elastieken kunnen vogels en andere dieren verstrikken.

> 450 jaar (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program). Wegwerpluiers bevatten plastic lagen en absorberende gel, waardoor ze vele mensenlevens lang blijven liggen.

> 200 jaar (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online)). Rietjes zijn zo licht dat wind en regen ze naar rivieren en de zee voeren, waar ze uiteenvallen in microplastics.

NOAA Marine Debris Program blog (US National Oceanic and Atmospheric Administration) zegt dat ballonnen jarenlang kunnen blijven bestaan, zonder een exact aantal jaren te noemen. Daarom schrijven we “vele jaren” in plaats van er zelf een getal voor te verzinnen. Dieren kunnen stukjes ballon aanzien voor voedsel, en linten kunnen om dieren heen raken.

Papier vergaat snel: Krant (> 6 weken), Kartonnen doos (> 2 weken), Papieren zak (> 1 maand). Inkt, lijm en waslagen vervuilen het water ondertussen nog steeds.

Natuurlijke vezels vergaan redelijk snel: T-shirt van stof (> 1 maand), Wollen sok (> 1 jaar), Wollen want (> 1 jaar). Kleding van polyester of nylon is van plastic en verliest bij elke wasbeurt kleine vezels.

14 van de 31 voorwerpen op onze lijst blijven meer dan 100 jaar liggen, en 2 ervan meer dan 1.000 jaar.

Op onze lijst: Melkpak, Krant, T-shirt van stof, Papieren zak, Kartonnen doos. Zelfs dit afval kan dieren schaden terwijl het ronddrijft, en de inkt en coatings blijven achter.

Het betekent “meer dan”. Als een bron een bereik geeft, tonen wij met “>” het laagste getal, zodat geen enkel voorwerp veiliger lijkt dan de bron aangeeft. Op de pagina van elk voorwerp vind je het volledige bereik, de eigen woorden van de bron en een link ernaartoe.

Meestal wel. Voor afbraak zijn zonlicht, warmte en micro-organismen nodig. De diepzee is donker en koud, waardoor gezonken afval langer kan blijven liggen dan de tijden op de meeste tabellen aangeven. Die tijden zijn schattingen voor normale omstandigheden.

Ongeveer, maar niet precies. Zoet water, temperatuur en zonlicht veranderen hoe snel iets afbreekt. Veel afval in zee is eerst via een rivier gekomen. Schone rivieren beschermen dus ook de oceaan.

Afbraak hangt af van zonlicht, temperatuur, zuurstof en micro-organismen. Hetzelfde item blijft daarom langer in koud, donker water dan op een zonnig strand. De meeste cijfers komen uit educatieve schema's, niet uit exacte laboratoriummetingen. We tonen het laagste getal dat elke bron geeft, met een teken “>”, zodat niets veiliger lijkt dan het is.

In zee is de plastic tas erger: die blijft > 100 jaar liggen en krijgt 8/10 op onze schaal. Een papieren tas breekt af in > 1 maand en krijgt 1/10. Voor de productie van papieren tassen zijn wel meer grondstoffen nodig. De beste tas is daarom een tas die je vaak opnieuw gebruikt.

Een plastic fles blijft > 450 jaar liggen en valt uiteen in microplastics (score 8/10). Een blikje blijft > 200 jaar liggen (score 6/10). Een glazen pot blijft > 1.000.000 jaar liggen, maar is niet giftig (score 5/10). Een hervulbare fles is beter dan alle drie.

Ja. Een schuimbeker blijft > 50 jaar liggen (score 7/10) en valt uiteen in bolletjes die dieren inslikken. Een melkpak breekt af in > 3 maanden (score 1/10).

Voor de zee wel. Een geverfd ijsstokje blijft > 13 jaar liggen en een potlood > 13 jaar, terwijl een plastic vork > 200 jaar blijft liggen. Hout kan nog steeds verf en lijm bevatten, maar valt niet uiteen in microplastics.

Omdat de score niet alleen over tijd gaat. Glas krijgt 4 van 4 voor de lange afbraaktijd, maar 0 van 3 voor giftigheid en 1 van 3 voor schade aan dieren. Een plastic fles krijgt 4 voor de afbraaktijd, 2 voor giftigheid en 2 voor schade aan dieren, omdat ze uiteenvalt in microplastics die dieren inslikken.

Ja. Een rubberen laars blijft > 50 jaar liggen. Rubber slijt tot kleine deeltjes en geeft chemicaliën af, waardoor het 2 van 3 krijgt voor giftigheid op onze schaal.

Vooral items die dieren inslikken of waarin ze verstrikt raken: Vislijn, Mondmasker, Ballon. Vislijnen en ballonnenlinten wikkelen zich rond vinnen, flippers en snavels. Zeeschildpadden zien plastic zakken aan voor kwallen.

NOAA’s Marine Debris Program legt uit dat een drijvende tas op een kwal lijkt, een geliefd voedsel van zeeschildpadden. De tas wordt vaak ingeslikt voordat de schildpad het verschil merkt. Plastic kan niet worden verteerd: het kan de darm blokkeren en een dier een vol gevoel geven terwijl het verhongert.

Vislijn wikkelt zich om vinnen, zwemvliezen, vleugels en snavels en snijdt steeds dieper terwijl het dier zwemt of groeit. Vislijn blijft > 600 jaar liggen, waardoor één verloren lijn na elkaar verschillende dieren kan vangen.

Ja. NOAA Marine Debris Program blog (US National Oceanic and Atmospheric Administration) waarschuwt dat dieren ballonnen kunnen aanzien voor voedsel en dat het inslikken ervan kan leiden tot inwendig letsel, uithongering en de dood. Ballonlinten zijn touwtjes die zich ook om dieren heen kunnen wikkelen. Een opgelaten ballon komt bovendien altijd ergens weer naar beneden, vaak in zee.

Een wegwerpmasker is gemaakt van polypropyleen, een plastic dat > 450 jaar blijft liggen. De elastieken kunnen vogels en andere dieren verstrikken. Knip de elastieken door en gooi gebruikte maskers in een gesloten afvalbak.

Polystyreenschuim valt heel gemakkelijk uiteen in kleine bolletjes. Dieren slikken ze in en, net als andere plastics, kunnen ze chemicaliën met zich meedragen. Op onze schaal krijgt schuim 2 van 3 voor giftigheid.

Op onze schaal is Sigarettenpeuk het enige voorwerp met de hoogste score voor giftigheid, omdat het filter nicotine en zware metalen lekt. Nog 12 voorwerpen krijgen 2 van 3, meestal plastic, schuim en rubber.

Ja. Een onderzoek naar 159 riffen in de regio Azië-Pacific vond dat de kans op ziekte steeg van ongeveer 4% naar 89% wanneer koralen in contact kwamen met plastic (Lamb et al., Science, 2018). Plastic krast koralen, blokkeert licht en kan ziektekiemen meedragen.

Microplastics zijn aangetroffen in zeevruchten, zeezout en drinkwater. Wetenschappers onderzoeken nog wat ze met de menselijke gezondheid doen, maar plastic uit zee houden is de beste manier om het ook van ons bord te houden.

Zeeschildpadden, zeevogels, zeehonden, walvissen en vissen. Ze slikken afval in dat ze voor voedsel aanzien, of raken verstrikt in vislijnen en netten. Op onze lijst hebben de volgende voorwerpen de hoogste score voor schade aan dieren: Vislijn, Mondmasker, Ballon.

Ja. Het filter is van plastic (celluloseacetaat) en lekt nicotine, arseen en zware metalen. In een laboratoriumonderzoek doodde het uitlekvocht van ongeveer één gerookte peuk per liter water de helft van de testvissen binnen 96 uur (Slaughter et al., Tobacco Control, 2011).

De score bestaat uit drie delen: hoe lang het item blijft (0 tot 4), hoe giftig het is (0 tot 3) en hoeveel schade het aan dieren veroorzaakt (0 tot 3), samen maximaal 10. Het is de eigen schaal van de game om items te vergelijken, geen officiële index.

Niet echt. Zonlicht en golven breken plastic in steeds kleinere stukjes, microplastics genoemd. NOAA zegt dat plastic misschien nooit helemaal verdwijnt. De tijden voor plastic items zijn schattingen van het moment waarop ze uit elkaar vallen, niet van het moment waarop ze weg zijn.

De National Ocean Service van NOAA definieert microplastics als stukjes plastic die minder dan vijf millimeter lang zijn. Ze ontstaan doordat groter afval uit elkaar valt en door bijvoorbeeld synthetische vezels. Vissen, zeevogels en andere dieren slikken ze in.

Het meeste begint op het land: zwerfafval, overvolle afvalbakken en slecht beheerde stortplaatsen. Wind, regen en rivieren voeren het naar zee. Schepen en visserij voegen verloren netten, lijnen en boeien toe.

Niet echt. Uit een rapport uit 2015 van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties over biologisch afbreekbaar plastic blijkt dat veel soorten de warmte van industriële compostering nodig hebben, boven 50 °C. De zee wordt bijna nooit zo warm. Een overstap naar dit soort plastic zou de hoeveelheid plastic die in de oceaan terechtkomt bovendien niet aanzienlijk verminderen.

Geen drijvend eiland van afval. NOAA beschrijft afvalophopingen als gebieden waar oceaanstromingen afval verzamelen. Het gaat vooral om kleine stukjes microplastic die door het water verspreid zijn: meer als pepervlokken in soep dan als iets wat je er met een schepnet uit kunt halen.

Nauwelijks. Ze zijn te klein en te wijd verspreid om eruit te filteren. De echte oplossing is groter afval tegenhouden voordat het de zee bereikt en uiteenvalt.

Het breekt binnen weken of maanden af, maar inkt en waslagen vervuilen nog steeds. Een doorweekte zak kan kleine dieren bovendien een tijd verstikken. Papier kun je beter recyclen dan weggooien.

Ze vergaan veel sneller dan plastic, maar verf, kleurstoffen, lijm en houtbehandelingen lekken in het water. Losse stof kan dieren bovendien verstrikken.

Glas vergiftigt het water niet, maar breekt eigenlijk nooit af: de Amerikaanse National Park Service zegt dat een glazen pot een miljoen jaar nodig kan hebben. Gebroken glas verwondt dieren en mensen.

Vermijd wegwerpplastic wanneer dat kan, neem een fles en stoffen tas mee, gooi afval in een afgesloten bak, spoel nooit wattenstaafjes of doekjes door het toilet, neem vislijn mee naar huis en doe mee aan een schoonmaakactie op het strand of langs een rivier.

In een gesloten afvalbak, nooit in het toilet. Doorgespoelde wattenstaafjes en doekjes kunnen door rioolwaterzuiveringsinstallaties glippen en rivieren en de zee bereiken. Knip eerst de elastieken van maskers door.

Neem de vislijn mee naar huis, knip hem in korte stukken en gooi hem in de afvalbak. Je kunt hem ook in een inzamelbak voor vislijn doen als je haven of hengelsportwinkel die heeft. Laat hem nooit achter op rotsen of steigers.

Zoek een lokale groep of een opruimdag, zoals de International Coastal Cleanup in september. Draag handschoenen, laat naalden en andere gevaarlijke voorwerpen aan de organisatoren over en tel wat je vindt. Die tellingen helpen wetenschappers.

Ja. Elk voorwerp dat je opruimt kan geen dier meer verwonden en niet meer uiteenvallen in microplastics. Een vandaag opgeruimde flessendop is één stuk plastic minder in zee gedurende > 500 jaar.

Door het te zien en er iets aan te doen: samen met een volwassene een wandeling op het strand maken, thuis het afval sorteren en vragen waar elk voorwerp na het weggooien terechtkomt.

Neem een herbruikbare fles, beker en tas mee; zeg nee tegen rietjes en plastic bestek dat je niet nodig hebt; kies producten met minder verpakking; en repareer of geef spullen door in plaats van ze weg te gooien.

Uit 13 openbare bronnen, voornamelijk overheids- en onderwijsorganisaties: het Gulf of Mexico-programma van de Amerikaanse EPA, NOAA, de Amerikaanse National Park Service, de Europese Commissie, de Britse overheid en andere bronnen. Op de pagina van elk item staan de bron, het citaat en de link.

Ja. De volledige tabel met tijden, materialen, schadelijkheidscores en bronnen staat op code4ocean.com als JSON en CSV. Elke rij vermeldt en linkt naar de oorspronkelijke bron. Vermeld die bron dus wanneer je een getal gebruikt.

We voegen een voorwerp alleen toe wanneer een openbare bron een getal geeft dat we kunnen citeren en waarnaar we kunnen linken. Zodra we zo’n bron vinden, komt het voorwerp in deze gids en in het spel.

Het team achter Save the Fish, een mobiele puzzelgame van de Code4Ocean-studio. We maken spellen en zijn geen wetenschappers. Daarom verwijst elk getal naar de openbare bron waar het vandaan komt.

In Save the Fish teken je bellenmuren om te voorkomen dat deze items op vissen en koraal vallen. De game laat ook een echt feit over een item zien, met bron, zodat spelers leren terwijl ze spelen.