समुद्रमा फोहोर कति समयसम्म रहन्छ?

हाम्रो सूचीमा सिसाको बट्टा सबैभन्दा लामो समय रहन्छ: > 1,000,000 वर्ष। त्यसपछि टिनपत्र (> 1,000 वर्ष) र माछा मार्ने धागो (> 600 वर्ष) आउँछन्।

हाम्रो सूचीमा कार्डबोर्डको बाकस सबैभन्दा छिटो कुहिन्छ: > 2 हप्ता। त्यसपछि कागजको झोला (> 1 महिना) र कपडाको टी-सर्ट (> 1 महिना) आउँछन्। यी वस्तुहरूले पनि रहुन्जेल समुद्री जीवलाई हानि गर्न सक्छन्।

Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program अनुसार > 450 वर्ष। अन्य प्लास्टिकजस्तै, यो वास्तवमा कहिल्यै पूर्ण रूपमा हराउँदैन: यो झन् साना माइक्रोप्लास्टिकमा टुक्रिँदै जान्छ। हाम्रो सूचीमा यसको ढकनी अझ लामो समय टिक्छ: > 500 वर्ष।

> 100 वर्ष। European Commission, Speech Repository ले एउटा दायरा दिएको छ, र हामी त्यसको सबैभन्दा कम अवधि देखाउँछौँ। पानीमा तैरिरहेको झोला जेलीफिसजस्तो देखिन्छ, त्यसैले समुद्री कछुवाले यसलाई निल्छन्।

> 600 वर्ष — हाम्रो सूचीमा रहेका सबै प्लास्टिक वस्तुमध्ये सबैभन्दा लामो समय। हराएको डोरीले वर्षौँसम्म जनावरहरूलाई फसाइरहन्छ, त्यसैले हाम्रो मापनमा यसले वन्यजन्तुमा पर्ने असरको उच्चतम अंक (3 मध्ये 3) पाउँछ।

> 10 वर्ष (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online))। यसको फिल्टर कपासजस्तो देखिए पनि यो प्लास्टिक अर्थात् सेलुलोज एसीटेट हो र यसले पूरै अवधिभर पानीमा विषालु रसायन चुहाउँछ। हाम्रो मापनमा यसले विषाक्तताको उच्चतम अंक (3 मध्ये 3) पाउँछ।

> 200 वर्ष (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program)। एल्युमिनियमले थोरै विष मात्र चुहाउँछ, तर च्यातिएका क्यान र तिनका धारिला खोलाहरूले साना जनावरलाई काट्न वा फसाउन सक्छन्।

> 1,000,000 वर्ष (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online))। सिसा खनिजबाट बनेको हुन्छ र पानीलाई विषालु बनाउँदैन, तर यो लगभग टुक्रिँदैन, र फुटेको सिसा धारिलो हुन्छ।

> 50 वर्ष (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program)। फोम साना सेता दानामा चोइटिन्छ, जसलाई चराहरू र माछाले खाना ठान्छन्। फोमको बाकस > 50 वर्ष र फोमको तैरिने संकेतक > 80 वर्ष टिक्छ।

Ville d'Osny (French municipal government) अनुसार > 450 वर्ष। डिस्पोजेबल मास्क पोलिप्रोपिलिन नामक प्लास्टिकबाट बनेका हुन्छन्, र तिनका कानमा लगाउने फिताहरूले चराहरू तथा अन्य जनावरलाई अल्झाउन सक्छन्।

> 450 वर्ष (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program)। डिस्पोजेबल डायपरमा प्लास्टिकका तह र सोस्ने जेल हुन्छ, त्यसैले तिनीहरू धेरै मानव पुस्तासम्म टिक्न सक्छन्।

> 200 वर्ष (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online))। स्ट्रहरू यति हलुका हुन्छन् कि हावा र वर्षाले तिनलाई नदी हुँदै समुद्रसम्म पुर्‍याउँछ, जहाँ तिनीहरू माइक्रोप्लास्टिकमा टुक्रिन्छन्।

NOAA Marine Debris Program blog (US National Oceanic and Atmospheric Administration) भन्छ कि बेलुनहरू वर्षौँसम्म टिक्न सक्छन्, तर यसको कुनै निश्चित अवधि बताइएको छैन। त्यसैले हामी आफैंले संख्या बनाउनुको सट्टा “धेरै वर्ष” लेख्छौँ। जनावरहरूले बेलुनका टुक्रालाई खाना ठान्न सक्छन्, र रिबनहरू तिनीहरूको शरीरमा बेरिन सक्छन्।

कागज छिट्टै टुक्रिन्छ: समाचारपत्र (> 6 हप्ता), कार्डबोर्डको बाकस (> 2 हप्ता), कागजको झोला (> 1 महिना)। तर यस क्रममा मसी, गोंद र मोमका लेपले प्रदूषण गरिरहन्छन्।

प्राकृतिक रेसाहरू तुलनात्मक रूपमा छिटो कुहिन्छन्: कपडाको टी-सर्ट (> 1 महिना), ऊनको मोजा (> 1 वर्ष), ऊनको पञ्जा (> 1 वर्ष)। पोलिएस्टर वा नाइलनबाट बनेका लुगा प्लास्टिक हुन् र प्रत्येक धुलाईमा साना रेसा झार्छन्।

हाम्रो सूचीमा रहेका 31 वस्तुमध्ये 14 वटा 100 वर्षभन्दा बढी टिक्छन्, र 2 वटा 1,000 वर्षभन्दा बढी टिक्छन्।

हाम्रो सूचीमा: दूधको कागजी प्याकेट, समाचारपत्र, कपडाको टी-सर्ट, कागजको झोला, कार्डबोर्डको बाकस। यी वस्तुले पनि तैरिरहेको अवस्थामा जनावरलाई हानि पुर्‍याउन सक्छन्, र तिनका मसी तथा लेपहरू बाँकी रहन्छन्।

यसको अर्थ “भन्दा बढी” हो। कुनै स्रोतले दायरा दिएको अवस्थामा, स्रोतले दिएको सबैभन्दा कम अंकलाई “>” सहित देखाउँछौँ, ताकि कुनै वस्तु स्रोतले भनेभन्दा सुरक्षित नदेखियोस्। प्रत्येक वस्तुको पृष्ठमा पूरा दायरा, स्रोतका आफ्नै शब्द र स्रोतको लिङ्क हुन्छ।

सामान्यतया, हो। टुक्रिन सूर्यको प्रकाश, ताप र सूक्ष्मजीव आवश्यक पर्छन्, तर गहिरो समुद्र अँध्यारो र चिसो हुन्छ। त्यसैले तल डुबेको फोहोर धेरै चार्टमा देखाइएका समयभन्दा पनि लामो समय टिक्न सक्छ। ती समयहरू सामान्य अवस्थाका अनुमान हुन्।

लगभग, तर ठ्याक्कै उस्तै होइनन्। ताजा पानी, तापक्रम र सूर्यको प्रकाशले वस्तुहरू कति छिटो टुक्रिन्छन् भन्ने परिवर्तन गर्छ। समुद्रको धेरैजसो फोहोर पहिले नदी हुँदै आएको हुन्छ, त्यसैले नदी सफा राख्दा समुद्रको पनि सुरक्षा हुन्छ।

कुहिने प्रक्रिया घाम, तापक्रम, अक्सिजन र सूक्ष्मजीवमा निर्भर हुन्छ। त्यसैले एउटै वस्तु घाम लागेको समुद्री किनारभन्दा चिसो र अँध्यारो पानीमा लामो समय रहन्छ। धेरैजसो तथ्याङ्क ठ्याक्कै प्रयोगशाला मापन नभई शैक्षिक तालिकाबाट लिइएका हुन्। प्रत्येक स्रोतले दिएको सबैभन्दा कम अवधि “>” चिन्हसहित देखाउँछौँ, ताकि कुनै वस्तु वास्तविकभन्दा सुरक्षित नदेखियोस्।

समुद्रमा प्लास्टिकको झोला खराब हो: यो > 100 वर्ष टिक्छ र हाम्रो मापनमा 8/10 अंक पाउँछ, जबकि कागजको झोला > 1 महिना मा टुक्रिन्छ र 1/10 अंक पाउँछ। तर कागजका झोला बनाउन बढी स्रोत चाहिन्छ, त्यसैले सबैभन्दा राम्रो झोला भनेको धेरैपटक पुनः प्रयोग गरिने झोला हो।

प्लास्टिकको बोतल > 450 वर्ष टिक्छ र माइक्रोप्लास्टिकमा टुक्रिन्छ (अंक 8/10)। क्यान > 200 वर्ष टिक्छ (अंक 6/10)। सिसाको जार > 1,000,000 वर्ष टिक्छ, तर विषालु हुँदैन (अंक 5/10)। पुनः भर्न मिल्ने बोतल यी तीनवटैभन्दा राम्रो हुन्छ।

हो। फोमको कप > 50 वर्ष टिक्छ (अंक 7/10) र जनावरले निल्ने दानामा चोइटिन्छ; दूधको कार्टन > 3 महिना मा टुक्रिन्छ (अंक 1/10)।

समुद्रका लागि, हो। रङ लगाइएको आइसक्रिमको डन्डी > 13 वर्ष र पेन्सिल > 13 वर्ष टिक्छन्, जबकि प्लास्टिकको काँटा > 200 वर्ष टिक्छ। काठमा पनि रङ र गोंद हुन सक्छ, तर यो माइक्रोप्लास्टिकमा परिणत हुँदैन।

किनकि अंक समयका आधारमा मात्र दिइँदैन। सिसाले टिकाउपनमा 4 मध्ये 4 अंक, विषाक्ततामा 3 मध्ये 0 अंक र वन्यजन्तुमा पर्ने असरमा 3 मध्ये 1 अंक पाउँछ। प्लास्टिकको बोतलले टिकाउपनमा 4, विषाक्ततामा 2 र वन्यजन्तुका लागि 2 अंक पाउँछ, किनकि यो जनावरले निल्न सक्ने माइक्रोप्लास्टिकमा टुक्रिन्छ।

हो। रबरको बुट > 50 वर्ष टिक्छ, र रबर घोटिएर साना कणमा परिणत हुँदै रसायन निकाल्छ। त्यसैले हाम्रो मापनमा विषाक्तताका लागि 3 मध्ये 2 अंक पाउँछ।

जनावरले निल्ने वा जसमा अल्झिने सबै वस्तुहरू विशेष रूपमा खतरनाक छन्: माछा मार्ने धागो, मास्क, बेलुन। माछा मार्ने डोरी र बेलुनका रिबन पखेटा, फ्लिपर र चुच्चोमा बेरिन्छन्। कछुवाले प्लास्टिकका झोलालाई जेलीफिस सम्झन्छन्।

NOAA को Marine Debris Program का अनुसार, पानीमा तैरिरहेको झोला समुद्री कछुवाको मनपर्ने खाना जेलीफिसजस्तो देखिन्छ। त्यसैले फरक थाहा पाउनुअघि नै कछुवाले यसलाई निल्छ। प्लास्टिक पच्दैन: यसले आन्द्रा थुन्न सक्छ र जनावर भोकै भए पनि पेट भरिएको महसुस गराउन सक्छ।

यो पखेटा, फ्लिपर, पखेटाका भाग र चोँचमा बेरिन्छ, अनि जनावर पौडिँदा वा बढ्दा झन् गहिरो गरी काट्छ। माछा मार्ने डोरी > 600 वर्ष टिक्छ, त्यसैले एउटा हराएको डोरीले एकपछि अर्को जनावरलाई फसाउन सक्छ।

हो। NOAA Marine Debris Program blog (US National Oceanic and Atmospheric Administration) ले जनावरहरूले बेलुनलाई खाना ठान्न सक्ने र निलेमा आन्तरिक चोटपटक, भोकमरी तथा मृत्यु हुन सक्ने चेतावनी दिन्छ। बेलुनका रिबनहरू धागोजस्तै हुन्छन् र जनावरहरूको शरीरमा बेरिन सक्छन्। साथै, छोडिएको बेलुन अन्ततः कुनै न कुनै ठाउँमा झर्छ—धेरैजसो समुद्रमा।

डिस्पोजेबल मास्क पोलिप्रोपिलिन नामक प्लास्टिकबाट बनेको हुन्छ, जुन > 450 वर्ष टिक्छ। यसको लोचदार कानका फिताले चराहरू तथा अन्य जनावरलाई अल्झाउन सक्छन्। फाल्नुअघि फिताहरू काटेर प्रयोग भइसकेका मास्क बन्द डस्टबिनमा राख्नुहोस्।

पोलिस्टाइरिन फोम सजिलै साना दानामा टुक्रिन्छ। जनावरले ती दाना निल्छन्, र अन्य प्लास्टिकजस्तै तिनले रसायन बोक्न सक्छन्। हाम्रो मापनमा फोमले विषाक्तताका लागि 3 मध्ये 2 अंक पाउँछ।

हाम्रो मापनमा चुरोटको ठुटो मात्र विषाक्तताको उच्चतम अंक पाउने वस्तु हो, किनकि यसको फिल्टरले निकोटिन र भारी धातु चुहाउँछ। थप 12 वस्तुले 3 मध्ये 2 अंक पाउँछन्, जसमा मुख्यतः प्लास्टिक, फोम र रबर पर्छन्।

हो। एसिया–प्रशान्त क्षेत्रका 159 वटा चट्टानको अध्ययनले कोरल प्लास्टिकको सम्पर्कमा हुँदा रोग लाग्ने सम्भावना करिब 4% बाट 89% पुगेको देखायो (Lamb et al., Science, 2018)। प्लास्टिकले कोरलमा खरोंच पार्छ, प्रकाश रोक्छ र कीटाणु बोक्न सक्छ।

समुद्री खाना, समुद्री नुन र पिउने पानीमा माइक्रोप्लास्टिक भेटिएको छ। यसले मानव स्वास्थ्यमा के असर गर्छ भन्नेबारे वैज्ञानिकहरूले अझै अध्ययन गरिरहेका छन्, तर प्लास्टिकलाई समुद्रमा पुग्न नदिनु नै यसलाई हाम्रो थालबाट टाढा राख्ने सबैभन्दा भरपर्दो उपाय हो।

समुद्री कछुवा, समुद्री चराहरू, सिल, ह्वेल र माछा। तिनीहरूले खानाजस्तो देखिएको फोहोर निल्छन् वा डोरी र जालमा अल्झिन्छन्। हाम्रो सूचीमा वन्यजन्तुमा पर्ने असरको उच्चतम अंक पाउने वस्तुहरू माछा मार्ने धागो, मास्क, बेलुन हुन्।

हुन्छन्। फिल्टर प्लास्टिक (सेलुलोज एसीटेट) हो, जसबाट निकोटिन, आर्सेनिक र भारी धातु चुहिन्छन्। प्रयोगशाला अध्ययनमा एक लिटर पानीमा करिब एउटा पिइसकेको चुरोटको ठुटाबाट निस्केको पदार्थले ९६ घण्टाभित्र परीक्षण गरिएका आधा माछा मारेको थियो (Slaughter et al., Tobacco Control, 2011)।

यसमा तीन भाग जोडिन्छन्: वस्तु कति समय रहन्छ (० देखि ४), कति विषालु छ (० देखि ३) र वन्यजन्तुलाई कति हानि गर्छ (० देखि ३), जम्मा अधिकतम १०। यो वस्तुहरू तुलना गर्न खेलले बनाएको आफ्नै स्केल हो, आधिकारिक सूचकाङ्क होइन।

वास्तवमा हराउँदैन। घाम र छालले प्लास्टिकलाई माइक्रोप्लास्टिक भनिने झन् साना टुक्रामा फुटाउँछन्। NOAA का अनुसार प्लास्टिक पूर्ण रूपमा कहिल्यै हराउन न सक्छ। प्लास्टिकका वस्तुहरूको समय तिनीहरू टुक्रिने समयको अनुमान हो, पूर्ण रूपमा हराउने समय होइन।

NOAA को राष्ट्रिय समुद्री सेवाले माइक्रोप्लास्टिकलाई पाँच मिलिमिटरभन्दा कम लम्बाइ भएका प्लास्टिकका टुक्राका रूपमा परिभाषित गर्छ। यी ठूला फोहोर टुक्रिँदा र कृत्रिम रेसाजस्ता सामग्रीबाट उत्पन्न हुन्छन्, अनि माछा, समुद्री चराहरू तथा अन्य जनावरहरूले तिनलाई निल्छन्।

यसको अधिकांश भाग जमिनबाट सुरु हुन्छ: जथाभावी फालिएको फोहोर, भरिएका डस्टबिन र कमजोर व्यवस्थापन भएका फोहोर थुपार्ने ठाउँबाट। हावा, वर्षा र नदीले यसलाई बगाएर लैजान्छन्। जहाज र माछा मार्ने गतिविधिबाट हराएका जाल, डोरी र तैरिने संकेतक पनि थपिन्छन्।

धेरै होइन। संयुक्त राष्ट्रसंघीय वातावरण कार्यक्रमको जैविक रूपमा टुक्रिने प्लास्टिकसम्बन्धी 2015 को प्रतिवेदनले धेरै प्रकारलाई 50 °C भन्दा माथिको औद्योगिक कम्पोस्टिङ ताप आवश्यक पर्ने देखायो, जुन समुद्रमा लगभग कहिल्यै पुग्दैन। यस्ता प्लास्टिक प्रयोग गर्दा समुद्रमा पुग्ने प्लास्टिक उल्लेखनीय रूपमा घट्दैन।

यो तैरिरहेको फोहोरको टापु होइन। NOAA का अनुसार, गार्बेज प्याचहरू समुद्री धाराले फोहोर जम्मा गर्ने क्षेत्र हुन्। त्यहाँ प्रायः पानीभरि फैलिएका माइक्रोप्लास्टिकका साना टुक्रा हुन्छन्—झोलबाट निकाल्न सकिने वस्तुभन्दा सुपमा छरिएका मरिचका दानाजस्ता।

लगभग सकिँदैन। ती अत्यन्त साना र धेरै टाढासम्म फैलिएका हुन्छन्, त्यसैले फिल्टर गरेर निकाल्न गाह्रो हुन्छ। वास्तविक समाधान भनेको ठूलो फोहोर समुद्रमा पुगेर टुक्रिनुअघि नै रोक्नु हो।

यो केही हप्ता वा महिनामा कुहिन्छ, तर मसी र मोमका लेपनले प्रदूषण गरिरहन्छन्। भिजेको झोलाले केही समय साना जनावरलाई थिचेर मार्न सक्छ। कागज फाल्नुभन्दा पुनःप्रयोग गर्नु राम्रो हो।

यी प्लास्टिकभन्दा धेरै छिटो कुहिन्छन्, तर रङ, पेन्ट, गोंद र काठमा लगाइएका रसायन पानीमा चुहिन्छन्। छाडिएको कपडामा जनावर अल्झिन सक्छन्।

सिसाले पानीमा विष घोल्दैन, तर यो वास्तवमा कहिल्यै कुहिँदैन। US National Park Service का अनुसार सिसाको भाँडोलाई कुहिन १० लाख वर्ष लाग्न सक्छ। फुटेको सिसाले जनावर र मानिसलाई काट्न सक्छ।

सम्भव भएसम्म एकपटक प्रयोग हुने प्लास्टिक अस्वीकार गर्नुहोस्, बोतल र कपडाको झोला बोक्नुहोस्, फोहोर बन्द डस्टबिनमा हाल्नुहोस्, कपासका डाँठ वा वाइप्स कहिल्यै शौचालयमा नफाल्नुहोस्, माछा मार्ने डोरी घर लैजानुहोस् र समुद्रकिनारा वा नदी सफाइ अभियानमा सहभागी हुनुहोस्।

बन्द डस्टबिनमा, शौचालयमा कहिल्यै होइन। फ्लस गरिएका स्टिक र वाइपहरू ढल प्रशोधन केन्द्रबाट उम्केर नदी र समुद्रमा पुग्न सक्छन्। मास्कका कानका फिता पहिले काट्नुहोस्।

यसलाई घर लैजानुहोस्, छोटा टुक्रामा काट्नुहोस् र डस्टबिनमा राख्नुहोस्। वा तपाईंको बन्दरगाह वा माछा मार्ने सामग्रीको पसलमा सुविधा भएमा माछा मार्ने डोरी पुनर्चक्रण गर्ने डस्टबिन प्रयोग गर्नुहोस्। यसलाई ढुंगा वा घाटमा कहिल्यै नछोड्नुहोस्।

स्थानीय समूह वा प्रत्येक सेप्टेम्बरमा हुने International Coastal Cleanup जस्ता सफाइ दिवस खोज्नुहोस्। पञ्जा लगाउनुहोस्, सुई तथा अन्य खतरनाक वस्तु आयोजकलाई जिम्मा दिनुहोस्, र भेटिएका वस्तु गन्नुहोस्—यी गणनाले वैज्ञानिकलाई सहयोग गर्छन्।

हुन्छ। तपाईंले उठाएको प्रत्येक वस्तुले अब कुनै जनावरलाई हानि पुर्‍याउन वा माइक्रोप्लास्टिकमा टुक्रिन सक्दैन। आज हटाइएको बोतलको एउटा ढकनी भनेको समुद्रमा > 500 वर्ष टिक्ने प्लास्टिकको एउटा टुक्रा कम हुनु हो।

देखेर र त्यसबारे केही गरेर: कुनै वयस्कसँग समुद्रकिनारमा हिँड्न जाने, घरमा फोहोर छुट्याउने, र हरेक वस्तु डस्टबिनमा राखेपछि कहाँ पुग्छ भनेर सोध्ने।

पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने बोतल, कप र झोला बोक्नुहोस्; आवश्यक नभएका स्ट्र र प्लास्टिकका कटलरी अस्वीकार गर्नुहोस्; कम प्याकेजिङ भएका उत्पादन रोज्नुहोस्; र वस्तु फाल्नुको सट्टा मर्मत गर्नुहोस् वा अरूलाई दिनुहोस्।

13 सार्वजनिक स्रोतबाट, मुख्यतः सरकारी र शैक्षिक संस्थाबाट: US EPA Gulf of Mexico Program, NOAA, US National Park Service, European Commission, UK सरकार र अन्य। प्रत्येक वस्तुको पृष्ठमा स्रोतको नाम, उद्धरण र लिङ्क दिइएको छ।

सक्नुहुन्छ। समय, सामग्री, हानि अंक र स्रोतसहितको पूरा तालिका code4ocean.com मा JSON र CSV का रूपमा उपलब्ध छ। प्रत्येक पङ्क्तिमा मूल स्रोतको नाम र लिङ्क हुन्छ, त्यसैले कुनै तथ्याङ्क प्रयोग गर्दा कृपया स्रोत उल्लेख गर्नुहोस्।

सार्वजनिक स्रोतले उद्धृत र लिङ्क गर्न मिल्ने तथ्याङ्क दिएपछि मात्र हामी कुनै वस्तु थप्छौँ। त्यस्तो स्रोत भेटिएपछि वस्तु यस गाइड र खेलमा समावेश हुन्छ।

Code4Ocean स्टुडियोको मोबाइल पजल गेम Save the Fish पछाडिको टोलीले। हामी खेल बनाउँछौँ, वैज्ञानिक होइनौँ, त्यसैले प्रत्येक तथ्याङ्कले त्यसको सार्वजनिक मूल स्रोतमा लिङ्क गर्छ।

Save the Fish मा तपाईंले माछा र कोरलमाथि यी वस्तुहरू खस्न नदिन बुलबुलाका पर्खाल बनाउनुहुन्छ। खेलले तीमध्ये एउटा वस्तुबारे स्रोतसहित वास्तविक तथ्य पनि देखाउँछ, जसले खेल्दै सिक्न मद्दत गर्छ।