Πόσο καιρό παραμένουν τα απορρίμματα στη θάλασσα;

Στη λίστα μας, το Γυάλινο βάζο παραμένει περισσότερο: > 1.000.000 χρόνια. Ακολουθούν το Αλουμινόχαρτο (> 1.000 χρόνια) και το Πετονιά (> 600 χρόνια).

Στη λίστα μας, το Χάρτινο κουτί διαλύεται γρηγορότερα: > 2 εβδομάδες. Ακολουθούν το Χάρτινη τσάντα (> 1 μήνα) και το Υφασμάτινη μπλούζα (> 1 μήνα). Ακόμη και αυτά μπορούν να βλάψουν τη θαλάσσια ζωή όσο παραμένουν εκεί.

> 450 χρόνια, σύμφωνα με το Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program. Όπως και άλλα πλαστικά, δεν εξαφανίζεται ποτέ πραγματικά: διασπάται σε όλο και μικρότερα μικροπλαστικά. Το καπάκι διαρκεί ακόμη περισσότερο στη λίστα μας: > 500 χρόνια.

> 100 χρόνια. Το European Commission, Speech Repository δίνει ένα εύρος τιμών και εμείς εμφανίζουμε τη χαμηλότερη. Μια σακούλα που επιπλέει μοιάζει με μέδουσα, γι’ αυτό και οι θαλάσσιες χελώνες την καταπίνουν.

> 600 χρόνια, περισσότερο από κάθε άλλο πλαστικό αντικείμενο στη λίστα μας. Η χαμένη πετονιά συνεχίζει να παγιδεύει ζώα για χρόνια, γι’ αυτό λαμβάνει την υψηλότερη βαθμολογία κινδύνου για την άγρια ζωή (3 στις 3) στην κλίμακά μας.

> 10 χρόνια (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online)). Το φίλτρο μοιάζει με βαμβάκι, αλλά είναι πλαστικό από οξική κυτταρίνη και απελευθερώνει τοξικές χημικές ουσίες στο νερό σε όλη αυτή την περίοδο. Λαμβάνει την υψηλότερη βαθμολογία τοξικότητας (3 στις 3) στην κλίμακά μας.

> 200 χρόνια (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program). Το αλουμίνιο απελευθερώνει ελάχιστες τοξικές ουσίες, όμως τα σκισμένα κουτάκια και τα ανοίγματά τους μπορούν να τραυματίσουν ή να παγιδεύσουν μικρά ζώα.

> 1.000.000 χρόνια (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online)). Το γυαλί αποτελείται από ορυκτά και δεν δηλητηριάζει το νερό, αλλά σχεδόν δεν αποσυντίθεται καθόλου και τα σπασμένα κομμάτια του είναι αιχμηρά.

> 50 χρόνια (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program). Ο αφρός θρυμματίζεται σε μικρές λευκές μπίλιες που τα πουλιά και τα ψάρια περνούν για τροφή. Ένα κουτί από αφρώδες υλικό διαρκεί > 50 χρόνια και ένας πλωτήρας από αφρώδες υλικό > 80 χρόνια.

> 450 χρόνια, σύμφωνα με το Ville d'Osny (French municipal government). Οι μάσκες μιας χρήσης κατασκευάζονται από πολυπροπυλένιο, ένα πλαστικό, και τα κορδόνια τους μπορούν να μπλεχτούν γύρω από πουλιά και άλλα ζώα.

> 450 χρόνια (Florida Department of Environmental Protection (Northwest District), information sourced from the US Environmental Protection Agency Gulf of Mexico Program). Οι πάνες μιας χρήσης περιέχουν πλαστικές στρώσεις και απορροφητικό τζελ, γι’ αυτό παραμένουν στο περιβάλλον για πολλές ανθρώπινες γενιές.

> 200 χρόνια (U.S. National Park Service, First State National Historical Park (Junior Ranger Online)). Τα καλαμάκια είναι τόσο ελαφριά, ώστε ο άνεμος και η βροχή τα μεταφέρουν σε ποτάμια και στη θάλασσα, όπου διασπώνται σε μικροπλαστικά.

Το NOAA Marine Debris Program blog (US National Oceanic and Atmospheric Administration) λέει ότι τα μπαλόνια μπορούν να διαρκέσουν για χρόνια, χωρίς να δίνει συγκεκριμένο αριθμό, γι’ αυτό γράφουμε «πολλά χρόνια» αντί να επινοήσουμε έναν. Τα ζώα μπορεί να μπερδέψουν τα κομμάτια από μπαλόνια με τροφή, ενώ οι κορδέλες μπορεί να τυλιχτούν γύρω τους.

Το χαρτί αποσυντίθεται γρήγορα: Εφημερίδα (> 6 εβδομάδες), Χάρτινο κουτί (> 2 εβδομάδες), Χάρτινη τσάντα (> 1 μήνα). Τα μελάνια, η κόλλα και οι κηρώδεις επιστρώσεις εξακολουθούν να ρυπαίνουν το περιβάλλον όσο αυτό συμβαίνει.

Οι φυσικές ίνες σαπίζουν σχετικά γρήγορα: Υφασμάτινη μπλούζα (> 1 μήνα), Μάλλινη κάλτσα (> 1 χρόνο), Μάλλινο γάντι (> 1 χρόνο). Τα ρούχα από πολυεστέρα ή νάιλον είναι πλαστικά και απελευθερώνουν μικροσκοπικές ίνες σε κάθε πλύσιμο.

14 από τα 31 αντικείμενα της λίστας μας παραμένουν για περισσότερο από 100 χρόνια και 2 από αυτά για περισσότερο από 1.000 χρόνια.

Στη λίστα μας: Κουτί γάλακτος, Εφημερίδα, Υφασμάτινη μπλούζα, Χάρτινη τσάντα, Χάρτινο κουτί. Ακόμη και αυτά μπορούν να βλάψουν τα ζώα όσο επιπλέουν, ενώ τα μελάνια και οι επιστρώσεις τους παραμένουν στο περιβάλλον.

Σημαίνει «περισσότερο από». Όταν μια πηγή δίνει ένα εύρος τιμών, εμφανίζουμε τη χαμηλότερη τιμή με το «>», ώστε κανένα αντικείμενο να μη φαίνεται ασφαλέστερο από ό,τι αναφέρει η πηγή. Η σελίδα κάθε αντικειμένου εμφανίζει ολόκληρο το εύρος, τα ακριβή λόγια της πηγής και έναν σύνδεσμο προς αυτή.

Συνήθως, ναι. Η αποσύνθεση χρειάζεται ηλιακό φως, θερμότητα και μικροοργανισμούς, ενώ τα μεγάλα βάθη της θάλασσας είναι σκοτεινά και κρύα. Έτσι, τα απορρίμματα που βυθίζονται μπορεί να παραμένουν περισσότερο από τους χρόνους στους περισσότερους πίνακες. Αυτοί οι χρόνοι είναι εκτιμήσεις για τυπικές συνθήκες.

Περίπου, αλλά όχι ακριβώς: το γλυκό νερό, η θερμοκρασία και το ηλιακό φως αλλάζουν την ταχύτητα αποσύνθεσης. Τα περισσότερα απορρίμματα στη θάλασσα μεταφέρθηκαν πρώτα από κάποιο ποτάμι, οπότε διατηρώντας τα ποτάμια καθαρά προστατεύουμε και τον ωκεανό.

Η διάλυση εξαρτάται από το ηλιακό φως, τη θερμοκρασία, το οξυγόνο και τους μικροοργανισμούς. Έτσι, το ίδιο αντικείμενο παραμένει περισσότερο σε κρύο, σκοτεινό νερό απ’ ό,τι σε μια ηλιόλουστη παραλία. Οι περισσότερες τιμές προέρχονται από εκπαιδευτικούς πίνακες και όχι από ακριβείς εργαστηριακές μετρήσεις. Εμφανίζουμε τη μικρότερη τιμή κάθε πηγής, με το σύμβολο «>», ώστε τίποτα να μη φαίνεται πιο ασφαλές απ’ όσο είναι.

Στη θάλασσα, η πλαστική σακούλα: παραμένει για > 100 χρόνια και λαμβάνει βαθμολογία 8/10 στην κλίμακά μας, ενώ μια χάρτινη σακούλα αποσυντίθεται σε > 1 μήνα και λαμβάνει βαθμολογία 1/10. Ωστόσο, οι χάρτινες σακούλες χρειάζονται περισσότερους πόρους για την κατασκευή τους, οπότε η καλύτερη σακούλα είναι αυτή που επαναχρησιμοποιείς πολλές φορές.

Ένα πλαστικό μπουκάλι παραμένει για > 450 χρόνια και διασπάται σε μικροπλαστικά (βαθμολογία 8/10). Ένα κουτάκι παραμένει για > 200 χρόνια (βαθμολογία 6/10). Ένα γυάλινο δοχείο παραμένει για > 1.000.000 χρόνια, αλλά δεν είναι τοξικό (βαθμολογία 5/10). Ένα επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι είναι καλύτερο και από τα τρία.

Ναι. Ένα ποτήρι από αφρώδες υλικό παραμένει για > 50 χρόνια (βαθμολογία 7/10) και θρυμματίζεται σε μπίλιες που καταπίνουν τα ζώα, ενώ ένα χάρτινο κουτί γάλακτος αποσυντίθεται σε > 3 μήνες (βαθμολογία 1/10).

Για τη θάλασσα, ναι. Ένα βαμμένο ξυλάκι παγωτού παραμένει για > 13 χρόνια και ένα μολύβι για > 13 χρόνια, ενώ ένα πλαστικό πιρούνι παραμένει για > 200 χρόνια. Το ξύλο μπορεί να έχει πάνω του μπογιά και κόλλα, αλλά δεν μετατρέπεται σε μικροπλαστικά.

Επειδή η βαθμολογία δεν αφορά μόνο τον χρόνο. Το γυαλί λαμβάνει 4 στις 4 μονάδες για τη διάρκεια παραμονής, αλλά 0 στις 3 για την τοξικότητα και 1 στις 3 για τη βλάβη στην άγρια ζωή. Ένα πλαστικό μπουκάλι λαμβάνει 4 για τη διάρκεια παραμονής, 2 για την τοξικότητα και 2 για την άγρια ζωή, επειδή διασπάται σε μικροπλαστικά που καταπίνουν τα ζώα.

Ναι. Μια λαστιχένια μπότα παραμένει για > 50 χρόνια, ενώ το καουτσούκ φθείρεται σε μικρά σωματίδια και απελευθερώνει χημικές ουσίες. Γι’ αυτό λαμβάνει 2 στις 3 μονάδες τοξικότητας στην κλίμακά μας.

Πάνω απ’ όλα, όσα τα ζώα καταπίνουν ή στα οποία μπλέκονται: Πετονιά, Μάσκα προσώπου, Μπαλόνι. Η πετονιά και οι κορδέλες των μπαλονιών τυλίγονται γύρω από πτερύγια, άκρα και ράμφη, ενώ οι χελώνες περνούν τις πλαστικές σακούλες για μέδουσες.

Το Πρόγραμμα Θαλάσσιων Απορριμμάτων της NOAA εξηγεί ότι μια σακούλα που επιπλέει μοιάζει με μέδουσα, αγαπημένη τροφή των θαλάσσιων χελωνών, και συχνά καταπίνεται πριν η χελώνα καταλάβει τη διαφορά. Το πλαστικό δεν μπορεί να χωνευτεί: μπορεί να φράξει το έντερο και να κάνει το ζώο να αισθάνεται χορτάτο ενώ στην πραγματικότητα λιμοκτονεί.

Τυλίγεται γύρω από πτερύγια, πτερύγια κολύμβησης, φτερά και ράμφη και κόβει όλο και βαθύτερα καθώς το ζώο κολυμπά ή μεγαλώνει. Η πετονιά παραμένει για > 600 χρόνια, επομένως μία χαμένη πετονιά μπορεί να παγιδεύσει το ένα ζώο μετά το άλλο.

Ναι. Το NOAA Marine Debris Program blog (US National Oceanic and Atmospheric Administration) προειδοποιεί ότι τα ζώα μπορεί να μπερδέψουν τα μπαλόνια με τροφή και ότι η κατάποσή τους μπορεί να προκαλέσει εσωτερικούς τραυματισμούς, ασιτία και θάνατο. Οι κορδέλες των μπαλονιών είναι σχοινάκια που μπορούν επίσης να τυλιχτούν γύρω από τα ζώα, ενώ ένα μπαλόνι που απελευθερώνεται καταλήγει πάντα κάπου, συχνά στη θάλασσα.

Μια μάσκα μιας χρήσης είναι κατασκευασμένη από πολυπροπυλένιο, ένα πλαστικό που παραμένει για > 450 χρόνια, και τα ελαστικά κορδόνια της μπορούν να μπλεχτούν γύρω από πουλιά και άλλα ζώα. Κόψε τα κορδόνια και πέταξε τις χρησιμοποιημένες μάσκες σε κλειστό κάδο.

Ο αφρός πολυστυρενίου διασπάται πολύ εύκολα σε μικρές μπίλιες. Τα ζώα τις καταπίνουν και, όπως και άλλα πλαστικά, μπορεί να μεταφέρουν χημικές ουσίες. Στην κλίμακά μας, ο αφρός λαμβάνει 2 στις 3 μονάδες τοξικότητας.

Στην κλίμακά μας, το Αποτσίγαρο είναι το μόνο αντικείμενο με την υψηλότερη βαθμολογία τοξικότητας, επειδή το φίλτρο του απελευθερώνει νικοτίνη και βαρέα μέταλλα. Άλλα 12 αντικείμενα λαμβάνουν 2 στις 3 μονάδες, κυρίως πλαστικά, αφρώδη υλικά και καουτσούκ.

Ναι. Μελέτη σε 159 υφάλους της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού διαπίστωσε ότι η πιθανότητα ασθένειας αυξήθηκε από περίπου 4% σε 89% όταν τα κοράλλια βρίσκονταν σε επαφή με πλαστικό (Lamb et al., Science, 2018). Το πλαστικό γρατζουνά τα κοράλλια, εμποδίζει το φως και μπορεί να μεταφέρει μικρόβια.

Μικροπλαστικά έχουν εντοπιστεί σε θαλασσινά, θαλασσινό αλάτι και πόσιμο νερό. Οι επιστήμονες εξακολουθούν να μελετούν τις επιπτώσεις τους στην ανθρώπινη υγεία, όμως το να κρατήσουμε το πλαστικό μακριά από τη θάλασσα είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να μην καταλήξει στα πιάτα μας.

Οι θαλάσσιες χελώνες, τα θαλασσοπούλια, οι φώκιες, οι φάλαινες και τα ψάρια. Καταπίνουν απορρίμματα που περνούν για τροφή ή μπλέκονται σε πετονιές και δίχτυα. Στη λίστα μας, τα αντικείμενα με την υψηλότερη βαθμολογία κινδύνου για την άγρια ζωή είναι τα εξής: Πετονιά, Μάσκα προσώπου, Μπαλόνι.

Ναι. Το φίλτρο είναι πλαστικό (οξική κυτταρίνη) και διαρρέει νικοτίνη, αρσενικό και βαρέα μέταλλα. Σε εργαστηριακή μελέτη, το έκπλυμα περίπου ενός καπνισμένου αποτσίγαρου ανά λίτρο νερού σκότωσε τα μισά ψάρια δοκιμής μέσα σε 96 ώρες (Slaughter et al., Tobacco Control, 2011).

Προσθέτει τρία μέρη: πόσο καιρό παραμένει το αντικείμενο (0 έως 4), πόσο τοξικό είναι (0 έως 3) και πόσο βλάπτει την άγρια ζωή (0 έως 3), με μέγιστο το 10. Είναι η κλίμακα του παιχνιδιού για τη σύγκριση αντικειμένων και όχι επίσημος δείκτης.

Όχι πραγματικά. Το ηλιακό φως και τα κύματα διασπούν το πλαστικό σε ολοένα μικρότερα κομμάτια, που ονομάζονται μικροπλαστικά, και η NOAA αναφέρει ότι το πλαστικό μπορεί να μην εξαφανιστεί ποτέ εντελώς. Οι χρόνοι για τα πλαστικά αντικείμενα είναι εκτιμήσεις για το πότε διαλύονται, όχι για το πότε εξαφανίζονται.

Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών της NOAA ορίζει τα μικροπλαστικά ως κομμάτια πλαστικού μήκους μικρότερου από πέντε χιλιοστά. Προέρχονται από μεγαλύτερα απορρίμματα που διαλύονται, καθώς και από υλικά όπως οι συνθετικές ίνες, και καταπίνονται από ψάρια, θαλασσοπούλια και άλλα ζώα.

Τα περισσότερα ξεκινούν από την ξηρά: σκουπίδια, κάδοι που ξεχειλίζουν και κακή διαχείριση χωματερών, τα οποία μεταφέρονται από τον άνεμο, τη βροχή και τα ποτάμια. Τα πλοία και η αλιεία προσθέτουν χαμένα δίχτυα, πετονιές και πλωτήρες.

Όχι ιδιαίτερα. Η έκθεση του 2015 του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών για τα βιοδιασπώμενα πλαστικά διαπίστωσε ότι πολλά χρειάζονται τη θερμότητα βιομηχανικής κομποστοποίησης, πάνω από 50 °C, την οποία η θάλασσα σχεδόν ποτέ δεν φτάνει. Επίσης, η αντικατάστασή τους δεν θα μείωνε σημαντικά το πλαστικό που εισέρχεται στον ωκεανό.

Δεν είναι ένα πλωτό νησί από σκουπίδια. Η NOAA περιγράφει τις περιοχές συγκέντρωσης απορριμμάτων ως σημεία όπου τα θαλάσσια ρεύματα συγκεντρώνουν υπολείμματα, κυρίως μικροσκοπικά κομμάτια μικροπλαστικού που διασκορπίζονται στο νερό, περισσότερο σαν κόκκους πιπεριού σε σούπα παρά σαν κάτι που μπορείς να μαζέψεις από την επιφάνεια.

Δύσκολα. Είναι πολύ μικρά και διασκορπισμένα σε πολύ μεγάλη έκταση για να φιλτραριστούν. Η πραγματική λύση είναι να σταματήσουμε τα μεγαλύτερα απορρίμματα πριν φτάσουν στη θάλασσα και διασπαστούν.

Διαλύονται σε εβδομάδες ή μήνες, όμως τα μελάνια και οι κηρώδεις επιστρώσεις εξακολουθούν να ρυπαίνουν, ενώ μια μουσκεμένη σακούλα μπορεί για λίγο να πνίξει μικρά ζώα. Το χαρτί είναι προτιμότερο να ανακυκλώνεται παρά να πετιέται.

Σαπίζουν πολύ γρηγορότερα από το πλαστικό, όμως οι βαφές, τα χρώματα, οι κόλλες και οι επεξεργασίες ξύλου διαρρέουν στο νερό, ενώ τα χαλαρά υφάσματα μπορούν να παγιδεύσουν ζώα.

Το γυαλί δεν δηλητηριάζει το νερό, αλλά ουσιαστικά δεν διαλύεται ποτέ: η Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων των ΗΠΑ αναφέρει ότι ένα γυάλινο βάζο μπορεί να χρειαστεί ένα εκατομμύριο χρόνια. Τα σπασμένα γυαλιά τραυματίζουν ζώα και ανθρώπους.

Αποφεύγετε τα πλαστικά μίας χρήσης όταν μπορείτε, έχετε μαζί σας μπουκάλι και υφασμάτινη τσάντα, πετάτε τα σκουπίδια σε κλειστό κάδο, μην ρίχνετε ποτέ μπατονέτες ή μωρομάντιλα στην τουαλέτα, παίρνετε την πετονιά μαζί σας και συμμετέχετε σε καθαρισμό παραλίας ή ποταμού.

Σε κλειστό κάδο, ποτέ στην τουαλέτα. Οι μπατονέτες και τα μαντιλάκια που πετιούνται στην αποχέτευση μπορούν να περάσουν από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων και να φτάσουν σε ποτάμια και στη θάλασσα. Κόψε πρώτα τα κορδόνια των μασκών.

Πάρε την μαζί σου, κόψ’ την σε μικρά κομμάτια και πέταξέ την στον κάδο ή χρησιμοποίησε έναν κάδο ανακύκλωσης πετονιάς, αν υπάρχει στο λιμάνι ή στο κατάστημα ειδών αλιείας της περιοχής σου. Μην την αφήνεις ποτέ σε βράχια ή προβλήτες.

Αναζήτησε μια τοπική ομάδα ή μια ημέρα καθαρισμού, όπως το International Coastal Cleanup κάθε Σεπτέμβριο. Φόρα γάντια, άφησε τις σύριγγες και άλλα επικίνδυνα αντικείμενα στους διοργανωτές και μέτρα όσα βρίσκεις: αυτές οι καταγραφές βοηθούν τους επιστήμονες.

Ναι. Κάθε αντικείμενο που μαζεύεις δεν μπορεί πλέον να βλάψει ένα ζώο ή να διασπαστεί σε μικροπλαστικά. Ένα καπάκι μπουκαλιού που απομακρύνεται σήμερα σημαίνει ένα πλαστικό αντικείμενο λιγότερο στη θάλασσα για > 500 χρόνια.

Παρατηρώντας το πρόβλημα και κάνοντας κάτι γι’ αυτό: μια βόλτα στην παραλία μαζί με έναν ενήλικα, διαχωρίζοντας τα σκουπίδια στο σπίτι και ρωτώντας πού καταλήγει κάθε αντικείμενο αφού το πετάξουμε στον κάδο.

Να έχεις μαζί σου ένα επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι, ποτήρι και σακούλα· να αρνείσαι τα καλαμάκια και τα πλαστικά μαχαιροπίρουνα που δεν χρειάζεσαι· να επιλέγεις προϊόντα με λιγότερη συσκευασία· και να επισκευάζεις ή να χαρίζεις αντικείμενα αντί να τα πετάς.

Από 13 δημόσιες πηγές, κυρίως κρατικούς και εκπαιδευτικούς φορείς: το Πρόγραμμα του Κόλπου του Μεξικού της US EPA, τη NOAA, την Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων των ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλους. Η σελίδα κάθε αντικειμένου αναφέρει, παραθέτει και συνδέει την πηγή του.

Ναι. Ο πλήρης πίνακας με τους χρόνους, τα υλικά, τις βαθμολογίες βλαβών και τις πηγές είναι διαθέσιμος στο code4ocean.com σε μορφή JSON και CSV. Κάθε γραμμή αναφέρει και συνδέει την αρχική πηγή, γι’ αυτό να παραθέτεις την πηγή όταν χρησιμοποιείς κάποια τιμή.

Προσθέτουμε ένα αντικείμενο μόνο όταν μια δημόσια πηγή παρέχει μια τιμή που μπορούμε να παραθέσουμε και να συνδέσουμε. Όταν βρούμε μια τέτοια πηγή, το αντικείμενο προστίθεται στον οδηγό και στο παιχνίδι.

Η ομάδα πίσω από το Save the Fish, ένα παιχνίδι παζλ για κινητά από το στούντιο Code4Ocean. Δημιουργούμε παιχνίδια, δεν είμαστε επιστήμονες, γι’ αυτό κάθε τιμή συνδέεται με τη δημόσια πηγή από την οποία προέρχεται.

Στο Save the Fish σχεδιάζετε τοίχους από φυσαλίδες για να εμποδίσετε αυτά τα αντικείμενα να πέσουν πάνω σε ψάρια και κοράλλια. Το παιχνίδι παρουσιάζει επίσης ένα πραγματικό γεγονός για ένα από αυτά, μαζί με την πηγή του, ώστε οι παίκτες να μαθαίνουν παίζοντας.